İran ve Pakistan saldırılarının arka planında neler var

Sınırın her iki tarafında uzun süredir devam eden düşük seviyeli isyanlar her iki ülkeyi de hayal kırıklığına uğrattı ve saldırıların görünen hedefleri (İran’ın Salı günü ve Pakistan’ın Perşembe günü tepkisi) etnik Beluc bölgeleri için bağımsız bir Belucistan hedefi olan isyancı gruplardı.

Soru, İran ve Pakistan’ın daha geniş bir yangın riskini göz önünde bulundurarak neden kendi topraklarındaki isyancılara saldırmayı tercih ettikleri olarak karşımıza çıkıyor

SALDIRILARIN ARKA PLANI

İran ve Pakistan, kaçakçıların ve militanların serbestçe dolaştığı, büyük ölçüde kanunsuz olan 900 kilometrelik (560 mil) bir sınırı paylaşıyor. Her iki ülke de birbirlerinin sınırın diğer tarafında faaliyet gösteren bazı grupları desteklediğinden veya en azından onlara karşı hoşgörülü davrandığından şüpheleniyor.

İran’ın Salı günü hedef aldığı Sünni ayrılıkçı grup Ceyş el Adl’ın Pakistan dışında faaliyet göstererek İran güvenlik güçlerine saldırılar düzenlediğine inanılıyor. 2000 yılında kurulan ve Pakistan güvenlik güçlerine ve Çin’in altyapı projelerine saldırılar düzenleyen Beluc Kurtuluş Ordusu’nun da İran’da saklandığından şüpheleniliyor.

PAKİSTAN NEDEN MİSİLLEME YAPTI?

Pakistan, Perşembe günü İran’a düzenlediği saldırıların Belucistan Kurtuluş Ordusu ve Belucistan Kurtuluş Cephesi’nin saklandığı yerleri hedef aldığını söyledi. Ayrıca İran’a ve diğer komşularına, kışkırtılması halinde karşılık verebileceği mesajını vermek istiyordu.

Pakistan’ın komşu bir ülkeye karşı en son misilleme yaptığı 2019 yılında, tartışmalı Keşmir bölgesinde iki Hint savaş uçağını düşürdüğü ve bir pilotu yakaladığı zamandı. Bu, Hindistan’ın Pakistan’da Yeni Delhi’nin terörist eğitim kampı olduğunu söylediği yere düzenlediği saldırının ardından gerçekleşti.

NEDEN ŞİMDİ?

İran ve Pakistan’ın uzun süredir istikrarsız bir ilişkisi var ancak bu saldırılar büyük ihtimalle iç dinamiklerden kaynaklanıyor.

Tahran, bu ayın başlarında İslam Devleti grubunun ölümcül saldırısı, İsrail’in İran’ın müttefiki Hamas’a karşı savaşı ve teokrasisine karşı daha geniş çaplı huzursuzluğun ardından bir tür eyleme geçme konusunda artan bir baskı yaşıyor. Analistlere göre Pakistan’ın Perşembe günkü saldırısı aynı zamanda ülke içi bir amaca da hizmet etti.

İslamabad’daki Pakistan Çatışma ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü düşünce kuruluşundan Abdullah Khan, “Hükümet ve ordu (Salı gününden bu yana) büyük bir baskı altında. Kamuoyunun güçlü bir orduya ilişkin algısı eskisi gibi değil, bu yüzden yanıt vermek zorunda kaldı.” dedi.

DURUM ARTIYOR OLABİLİR Mİ?

İran ordusu Perşembe günü, doğuda Pakistan yakınlarındaki Çabahar limanından batıda Irak sınırına kadar uzanan planlı yıllık hava savunma tatbikatına başladı. Tatbikat, uçaklardan, insansız hava araçlarından ve hava savunma sistemlerinden canlı ateş açılmasını içerecek.

İran ve Pakistan’ın yeni saldırıları göz ardı edilemez, ancak bu haftaki saldırılar kendi ordularının, özellikle de radar ve hava savunma sistemlerinin hazırlıklılığı hakkında soru işaretleri doğuruyor.

Pakistan için bu tür sistemler, nükleer silahlı rakibi Hindistan ile sürekli, düşük düzeyde gerilimler göz önüne alındığında hayati önem taşıyor. Ekipmanları uzun süredir İran sınırı yerine bu sınır boyunca konuşlandırılmış durumda. Ayrı olarak İran, ana düşmanı ABD’nin olası saldırılarına karşı radar ve hava savunma sistemlerine güveniyor.

HAVA SALDIRILARININ İRAN VE PAKİSTAN İÇİN ANLAMI

Bu saldırıları başlatmak, Tahran’ın İsrail ya da ABD ile daha geniş bir çatışma riskini göze almaksızın, özellikle de İran’ın hızla ilerleyen nükleer programı nedeniyle gerilimin yüksek olduğu bir dönemde, doğrudan askeri eylemde bulunduğunu göstermesine olanak tanıyor.

Pakistan’ın saldırısı iç siyasi baskıyı hafifletebilir ancak Beluc Kurtuluş Ordusu’nun cinayetlerin intikamını alacağını ve devlete savaş açacağını söylemesi nedeniyle daha sonra geri tepebilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

x